De meeste mensen kennen waarschijnlijk ‘The Lion King’. Het is een aandoenlijk verhaal over een opgroeiende leeuwenwelp in Afrika. Het verhaal spiegelt ook een bijzondere Afrikaanse levenswijsheid voor, namelijk ‘Hakuna matata’. In het Swahili betekent dit: ‘maak je niet druk’. Ook de term Ubuntu is redelijk bekend. In het IsiZulu betekent dit ‘een universele verbondenheid tussen mensen’. Aartsbisschop Desmond Tutu gebruikte deze beschrijving: ‘Iemand met Ubuntu staat open voor en is toegankelijk voor anderen, wijdt zich aan anderen, voelt zich niet bedreigd door het kunnen van anderen, omdat hij of zij genoeg zelfvertrouwen put uit de wetenschap dat hij of zij onderdeel is van een groter geheel’.
Wat velen niet zullen weten, is dat het eerste boek over Afrikaanse filosofie in het Nederlands is geschreven! Kortgeleden was ik op de jaarlijkse presentatie van de Acta Comparanda in Antwerpen, waar Dr. Ingo Bocken uit Nijmegen een lezing heeft gegeven over de Franciscaanse missionaris Placide Tempels en zijn boek; ‘Bantu Filofosie’(1946). Placide schrijft dat hij als missionaris wilde ‘denken en leven met een Afrikaanse ziel’, want ‘ze weten dat God aanwezig is, maar hun ogen kunnen Hem niet zien; daarom is een leven met diepgang de enige weg om tot geloof te komen’.
Ten slotte deel ik graag nog het volgende: de Baluba zeggen het duidelijk: ‘Je kunt nog zo rijk zijn en toch word je plotseling overvallen door heimwee, kalunga. En dan zit je daar met je hoofd in je handen, en je weet niet waarom, want een mens blijft altijd nog verlangen.’
Kapelaan Geoffrey de Jong
