Docat serie

Diaken René de Weerd heeft in opdracht de Docat uit het Duits vertaald, het vervolg op de Youcat. De komende maanden vertelt hij hierover. De Docat is via de parochie verkrijgbaar. Bestel hem bij ons secretariaat:  secretariaat@parochiemaria.nl of bij onze diaken diaken@parochiemaria.nl

Deel 1: Wat moet ik doen?

“Een christen, die in deze tijd geen revolutionair is, is geen christen.” Zo luidt de handtekening die paus Franciscus zette onder de Docat, de toegankelijke vertaling voor jongeren van de sociale leer van de katholieke Kerk, zoals die sinds paus Leo XIII is ontwikkeld. Een sociale leer die ervan uitgaat dat liefde zich werkelijk in daden uitdrukt, en niet alleen in woorden.

De Docat is een vervolg op de Youcat. De Youcat is een catechismus voor jongeren, waarbij de geloofsleer op een zeer toegankelijke wijze wordt uitgelegd. Bij het woord ‘catechismus’ willen de stekeltjes nogal eens overeind gaan staan. Maar de insteek is zeker anders dan bij de catechismus van vroeger: niet domweg uit je hoofd leren maar je eigen maken door lezing en gebed, gesprek en handelen. Want daar ligt de uitdaging.

De Youcat wil ingaan op de vraag: Wat geloven wij? De Docat gaat in op de vraag: Wat moet ik doen (het woordje do in de titel)? Wanneer je als christen een antwoord wil geven op die vraag ontkom je niet aan twee stappen die je moet zetten. Op de eerste plaats is het belangrijk dat je weet wat de opdracht is voor de christenen in onze wereld. Inhoudelijk verdieping is nodig. Je moet kunnen verantwoorden naar andere mensen waarom je zo handelt en niet anders. Want laten we eerlijk zijn, Christus kon in zijn tijd ook behoorlijk dwarsliggen. Hij at met zondaars, vergaf een overspelige vrouw, en stelde een Samaritaan als voorbeeld voor de strikt volgens de wet levende Joodse geestelijkheid. Wanneer we de sociale leer van de Kerk ons eigen hebben gemaakt, zijn we innerlijk vrij om er werkelijk naar te handelen. Revolutionair zijn, zoals de paus het uitdrukt.

Op de tweede plaats moet je in relatie tot de wereld om je heen treden. Niet leven alsof kerk en wereld twee verschillende leefwerelden zijn, maar met de ogen van Christus naar de wereld durven te kijken. Doen we recht aan ieder mens, aan onszelf, aan de mensen om ons heen, aan de mensen in onze omgeving, aan de mensen in onze wereld? Waarbij we het niet bij dromen of praten moeten laten, maar echt “de sociale leer op twee benen” worden.

Soms lijk de kerk suf, outdated, niet meer van deze tijd. Maar als je kennisneemt van de sociale leer van de Kerk, dan zie je hoe actueel die is, hoe hij goede, indringende vragen stelt bij brandende thema’s, zoals de waardigheid van iedere mens, de omgang met sociale media, het belang van werk, de invloed van de economie op het (samen)leven, de relatie Kerk en politiek, het milieu, de vrede. Juist de sociale leer biedt de Kerk de mogelijkheid om het verschil te maken in onze tijd! Zoals de paus zegt: “We kunnen met de kracht van het evangelie de wereld werkelijk veranderen.”

Komende tijd zal er in onze parochie aandacht worden besteed aan de Docat. Er zullen ook bijeenkomsten worden gehouden, ter presentatie maar ook ter verdieping. U bent van harte uitgenodigd om als parochie Maria mee te doen met een antwoord op de vraag: “Wat moet ik doen?”

Deel 2: De sociale leer van de Kerk

Jezus zegt: “Wat je voor de geringste broeders hebt gedaan, heb je voor Mij gedaan.” Voor veel christenen is dit het hart van het evangelie. Vele heiligen, zoals Franciscus, Vincentius en Moeder Teresa hebben door deze uitspraak van Jezus hun leven radicaal veranderd.

Heb je als Kerk dan eigenlijk wel een sociale leer nodig? Is het niet voldoende om vanuit de bewogenheid van het hart te handelen, je gewoon in te zetten voor de armen, onderdrukten of ontheemden? Bij een leer denk je aan het hoofd, bij inzet aan het hart.

De behoefte om een sociale leer van de Kerk te ontwikkelen ontstond in de tweede helft van de 19e eeuw. Die behoefte ontstond om twee redenen. Op de eerste plaats kwam er door de toenemende industrialisatie een meedogenloos kapitalisme op, waaruit een economie ontstond die de (kleine) mens letterlijk vernietigde. Arbeiders die 14 uur per dag moesten werken, en leefden in sloppenwijken. In Europa behoren deze toestanden grotendeels tot het verleden, maar buiten Europa maken ze in veel landen nog deel uit van de werkelijkheid: denk maar aan de slums of aan de arbeiders in Qatar.

Op de tweede plaats moest het christendom zich bezinnen op haar eigen identiteit. In dezelfde tijd ontstonden bewegingen met een eigen wereldbeeld of ideologie, zoals het socialisme en het communisme. Ook zij werden geraakt door het lot van de geringsten, maar vanuit andere beweegredenen en idealen. Zo voelde de Kerk de noodzaak om zich te bezinnen op haar eigen beweegredenen en idealen. Dat gebeurde voor het eerst in de encycliek Rerum Novarum van paus Leo XIII.

De sociale leer staat niet stil, is geen afgerond geheel. Onze maatschappij verandert voortdurend. Nieuwe problemen ontstaan en vragen om een gelovig antwoord. Zo schreef paus Franciscus in 2015 zijn encycliek Laudato Sí, die ingaat op de problemen van klimaat en duurzaamheid. En het gaat niet alleen meer om materiële problemen, maar ook bijvoorbeeld over ons omgaan met sociale media of wat nu eigenlijk het fundament van de samenleving is nu het gezin niet meer de stabiliteit biedt die opgroeiende mensen zo hard nodig hebben. Nadenken over deze problematieken kan richting geven aan het handelen. Dat is wat de sociale leer wil: uitgangspunten en idealen geven voor christelijk handelen, zodat iedere christen weet waarom.

De sociale leer geeft geen hapklare antwoorden op de sociale problemen. Maar hij helpt je wel om de antwoorden te vinden. Hij helpt je ontdekken wie je bent als christen, waar je roeping ligt in deze wereld en hoe je met de kracht van het evangelie de wereld werkelijk kunt veranderen.

Facebook

Error validating access token: The session has been invalidated because the user changed their password or Facebook has changed the session for security reasons.